Spis treści

ADMINISTRACYJNE PRAWO MATERIALNE
Paweł Marek Woroniecki
Sytuacja prawna repatrianta jako beneficjenta działań pomocowych ze strony administracji publicznej Str. 7
Danuta Kurzyna-Chmiel
Rozważania na temat zaspokajania zbiorowych potrzeb oświatowych wspólnoty i potrzeb „każdego” Str. 15
Martyna Wilbrandt-Gotowicz
Wyłączenie gruntu z produkcji rolniczej a ochrona praw jednostki – uwagi na tle reformy planowania i zagospodarowania przestrzennego wprowadzonej ustawą z 7.07.2023 r. Str. 26

PRAWO PODATKOWE
Michał Mariański
Redukcja oraz zniesienie lokalnego podatku obrotowego we Francji jako wskazówka dla polskiego ustawodawcy Str. 39

PRAWO DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ
Anna Kawęcka
Procedura self-cleaningu w praktyce orzeczniczej Krajowej Izby Odwoławczej Str. 50
Justyna Węglińska
Kary administracyjne za prowadzenie działalności gospodarczej naruszającej warunki koncesji na przykładzie ustawy – Prawo energetyczne oraz ustawy o grach hazardowych Str. 67

USTRÓJ ADMINISTRACJI
Sebastian Konrad Matyjek
Samorząd powiatowy jako (nie)zbędna jednostka terytorialna. Rozważania prawno-polityczne nad pozycją ustrojową powiatu Str. 81

GLOSY
Marcin Gubała
Status prawny konferencji rektorów. Glosa do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9.06.2021 r., II SAB/Wa 50/21 Str. 89
Dagmara Gut
Wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji przez sąd administracyjny. Glosa krytyczna do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13.10.2023 r., II GPS 2/22 Str. 99

STRESZCZENIA

Marcin Gubała
Status prawny konferencji rektorów. Glosa do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9.06.2021 r., II SAB/Wa 50/21

Glosa dotyczy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w którym sąd ten rozstrzygnął sprawę dotyczącą bezczynności zarzucanej Przewodniczącemu Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich. Przewodniczący Konferencji miał pozostawać w bezczynności w związku ze skargą, jaką złożono do niego w przedmiocie zachowania jednego z rektorów. Orzeczenie koncentruje się na tym, czy i w jakim zakresie konferencja rektorów może być podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie uznał, że działalność konferencji, wykraczająca poza wykonywanie zadań publicznych bądź gospodarowanie środkami publicznymi, nie należy do sfery informacji publicznej. W glosie zawarto rozważania dotyczące statusu prawnego konferencji rektorów, dodatkowo wspierające argumentację zawartą w wyroku.

Dagmara Gut
Wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji przez sąd administracyjny. Glosa krytyczna do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13.11.2023 r., II GPS 2/22

Komentarz przedstawia krytyczną argumentację dotyczącą tezy i uzasadnienia postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13.10.2023 r., II GPS 2/22, które skutkuje niedopuszczalnością udzielenia tymczasowej ochrony prawnej w sprawach skarg na orzeczenia: stwierdzające upływ terminu do wniesienia odwołania; odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania; stwierdzające niedopuszczalność odwołania. Autorka uważa, że takie stanowisko nie znajduje poparcia w interpretacji językowej, systemowej i funkcjonalnej art. 61 § 3 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który przewiduje tymczasową ochronę prawną udzielaną przez sąd. Jest ono również sprzeczne z gwarancjami wynikającymi z prawa do sądu administracyjnego i roli sądów administracyjnych.

Anna Kawęcka
Procedura self-cleaningu w praktyce orzeczniczej Krajowej Izby Odwoławczej

Procedura samooczyszczenia (self-cleaningu) odgrywa ważną rolę w systemie zamówień publicznych, umożliwiając wykonawcom, którzy na zasadach ogólnych zostaliby wykluczeni z postępowania, na wykazanie swojej rzetelności i dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Procedura ta została zaimplementowana w polskim prawie dzięki przepisom unijnym i jest przedmiotem bogatego orzecznictwa Krajowej Izby Odwoławczej (KIO). W artykule omówiono istotę procedury samooczyszczenia, jej podstawy prawne, przesłanki wykluczenia podlegające procedurze self-cleaninigu oraz warunki, które muszą być spełnione, aby procedura mogła zostać uznana za skuteczną. Kluczowym elementem jest analiza wybranego orzeczenia KIO, które bez wątpienia ma istotny wpływ na kształtowanie praktyki stosowania tego mechanizmu w Polsce. Szczególną uwagę poświęcono sytuacjom, w których wykonawcy mogą skorzystać z procedury samooczyszczenia, działaniom przez nich podejmowanym oraz kryteriom oceny jej skuteczności przez zamawiających.

Danuta Kurzyna-Chmiel
Rozważania na temat zaspokajania zbiorowych potrzeb oświatowych wspólnoty i potrzeb „każdego”

Artykuł zawiera analizę prawną przepisów i poglądów doktryny, określających zaspokajanie potrzeb oświatowych wspólnoty i potrzeb każdej jednostki. Oświata rozumiana jest jako dobro wspólne całego społeczeństwa, a więc pierwotnym jej adresatem jest zbiorowość ludzka zorganizowana w społeczeństwo. Z koncepcji dobra wspólnego wynika potrzeba i obowiązek administracji publicznej uwzględnienia uzasadnionych potrzeb każdej tworzącej wspólnotę jednostki, jak też tworzących ją mniejszych wspólnot. Podniesiono postulat budowy odpowiadającego tym potrzebom systemu oświaty. W artykule podkreślono także, że każdy uprawniony ma być traktowany indywidualnie, gdyż jest tak samo ważny; nie powinno być też miejsca dla rozróżnienia na „większość” i „innych”.Wskazano na główne kategorie adresatów świadczeń oświatowych, którymi są uczniowie niewymagający dodatkowego wsparcia, uczniowie niepełnosprawni,mniejszości, niedostosowani społeczniei zagrożeni tym niedostosowaniem.

Michał Mariański
Redukcja oraz zniesienie lokalnego podatku obrotowego we Francji jako wskazówka dla polskiego ustawodawcy

Niniejszy artykuł jest jednym z elementów szerszych badań nad francuskim prawem podatkowym, skodyfikowanym w generalnym kodeksie podatków (fr. Code général des impôts). Analiza dokonana w ramach przedmiotowej publikacji na przykładzie lokalnego podatku od firm osiągających określony obrót (fr. cotisation sur la valeur ajoutée des entreprises) pozwala nie tylko na przybliżenie konstrukcji prawnej tego podatku, lecz również na ukazanie dość specyficznego sposobu wygaszania tej kontrybucji.
Z uwagi na fakt, że przedmiotowy podatek został w 2023 r. najpierw zmniejszony o połowę, a następnie na rok 2027 zaplanowano jego zniesienie, może stanowić on ciekawy punkt odniesienia dla polskiego ustawodawcy, który niejednokrotnie na rozwiązaniach francuskich już się wzorował. W podsumowaniu wskazano na możliwość wykorzystania niektórych rozwiązań francuskich także w Polsce, zwłaszcza w zakresie odnoszącym się do sposobu likwidacji pewnych form opodatkowania, z jednoczesnym poszanowaniem zasady pewności prawnej i założeń ekonomicznej analizy prawa.

Sebastian Konrad Matyjek
Samorząd powiatowy jako (nie)zbędna jednostka terytorialna. Rozważania prawno-polityczne nad pozycją ustrojową powiatu

Samorząd terytorialny to fundamentalny element modelu państwa demokratycznego, dlatego tak doniosłym prawnie była jego reaktywacja po 40 latach monizmu władzy publicznej. Czy jednak równie doniosłe i zasadne było powołanie samorządowych powiatów? Czy powiaty są niezbędną jednostką terytorialną, a może stanowią jedynie replikę rozwiązań gminnych i są miejscem intratnych posad dla lokalnych polityków? I wreszcie – czy stać państwo na utrzymywanie jednostki, która nie generuje zysków? A może są to jedynie niepoparte faktami głosy oponentów pośredniego ogniwa samorządu, natomiast powiat jako jednostka władzy lokalnej ucieleśniająca więzi wspólnoty ponadgminnej jest ogniwem niezbędnym. Zasadniczym celem niniejszej pracy jest próba odpowiedzi na trudne pytania o sens istnienia powiatów, prezentacja argumentów za rzeczoną reformą z 1998 r., jak i kontrargumentów przeciwników reformy. Praca ma na celu otworzenie naukowego dyskursu ze stronami sporu, a w konsekwencji zaprezentowanie postulatów de lege ferenda w kontekście podjętej tematyki.

Justyna Węglińska
Kary administracyjne za prowadzenie działalności gospodarczej naruszającej warunki koncesji na przykładzie ustawy – Prawo energetyczne oraz ustawy o grach hazardowych

Artykuł ma na celu przedstawienie przepisów, orzecznictwa oraz piśmiennictwa dotyczącego charakteru prawnego oraz roli koncesji na gruncie ustawy – Prawo energetyczne i ustawy o grach hazardowych, a także omówienie zakresu obowiązku koncesyjnego określonego wynikającego z tych ustaw. Ponadto w publikacji zaprezentowano zasady wymierzania kar administracyjnych za prowadzenie działalności gospodarczej naruszającej warunki koncesji (względnie – bez koncesji) określone w przedmiotowych aktach prawnych, a także aktualne orzecznictwo sądów powszechnych i Sądu Najwyższego w tym zakresie.

Martyna Wilbrandt-Gotowicz
Wyłączenie gruntu z produkcji rolniczej a ochrona praw jednostki – uwagi na tle reformy planowania i zagospodarowania przestrzennego wprowadzonej ustawą z 7.07.2023 r.

Celem opracowania jest zwrócenie uwagi na problemy prawne związane z uzyskiwaniem decyzji o wyłączeniu użytków rolnych z produkcji w następstwie reformy planowania i zagospodarowania przestrzennego wprowadzonej ustawą z 7.07.2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowania przestrzennym oraz niektórych innych ustaw. Wobec zmiany warunków wydawania decyzji ustalających warunki zabudowy z dniem 24.09.2023 r. i braku przepisów przejściowych, powstały istotne wątpliwości co do możliwości wydawania decyzji zezwalających na wyłączenie gruntu z produkcji rolniczej na obszarach nieobjętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ani planem ogólnym gminy w przypadku uzyskania decyzji ustalającej warunki zabudowy przed tą datą. W opracowaniu dokonano analizy charakteru prawnego instytucji przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne oraz instytucji wyłączenia z produkcji użytków rolnych, jak również wyznaczono relacje między nimi oraz prawne warunki uzyskania decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntu z produkcji rolniczej. Następnie, kierując się wykładnią holistyczną, standardami konstytucyjnymi i zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego, przy uwzględnieniu ochrony praw jednostki, przedstawiono postulaty dotyczące rozstrzygania spraw z zakresu wyłączenia gruntu z produkcji rolniczej.

Paweł Marek Woroniecki
Sytuacja prawna repatrianta jako beneficjenta działań pomocowych ze strony administracji publicznej

Opracowanie dotyczy sytuacji prawnej repatrianta jako beneficjenta działań pomocowych podejmowanych przez organy administracji publicznej. Podstawę normatywną prowadzonych rozważań stanowi ustawa z 9.11.2000 r. o repatriacji (Dz.U. z 2022 r. poz. 1105 ze zm.). Przyjęto następujące cele artykułu: po pierwsze, przybliżenie regulacji normatywnych zorientowanych na wspieranie repatriantów oraz, po drugie, usystematyzowanie form pomocy ze względu na ich ukierunkowanie, np. wsparcie w zapewnieniu odpowiednich warunków lokalowych (zob. art. 17 ust. 2 i art. 17b ust. 1 in principio i ust. 2 pkt 1–3 ustawy o repatriacji) lub uzyskaniu zatrudnienia (zob. art. 23 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a–c i art. 24 ust. 1 ustawy o repatriacji). W artykule posłużono się metodą opartą na analizie przepisów prawnych. W opracowania została sformułowana teza, że organy administracji publicznej oferują repatriantom zróżnicowane formy pomocy. Została ona w pełni potwierdzona w toku rozważań. W podsumowaniu artykułu stwierdzono, że ustawowy katalog form pomocy koresponduje w zasadzie z każdą podstawową potrzebą repatrianta. Dlatego sformułowano wniosek o korzystnej sytuacji prawnej repatriantów jako beneficjentów działań pomocowych realizowanych przez administrację publiczną.