Spis treści

PRAWO PROCESOWE
Tomasz Moll
Mediacja w postępowaniu administracyjnym – skuteczne remedium
czy dysfunkcyjny instrument? Refleksja po ośmiu latach obowiązywania ………………………… 5
Piotr Sławicki
Mediacja w postępowaniu egzekucyjnym w administracji – de lege lata
i de lege ferenda ……………………………………………………………………………………………………….. 13
Marcelina Machnik, Maciej Szałęga
Roboty budowlane wykonywane w częściach wspólnych budynku a przymiot
strony postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę ……………………………………………… 26

PRAWO DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ
Katarzyna Wojewoda-Buraczyńska
Wybrane konsekwencje leasingu automatów do gier w świetle ustawy o grach
hazardowych ………………………………………………………………………………………………………….. 39
Katarzyna Grabarczyk
Zwolnienie z zakazu gromadzenia ścieków na obszarze szczególnego zagrożenia
powodzią. Uwagi na tle orzecznictwa sądów administracyjnych …………………………………….. 49

USTRÓJ ADMINISTRACJI
Kamil Majewski
Ustawowe kompetencje Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (GIIF)
do kształtowania praktyki w zakresie AML/CFT …………………………………………………………. 61
Mariusz Oleś
O praworządności i formule stania na jej straży przez prokuraturę …………………………………. 74
Katarzyna Szlachetko
Zarządzenie zastępcze wojewody w sprawie planu miejscowego – krytyczna analiza
regulacji na tle zasad sprawowania nadzoru nad samorządem terytorialnym …………………….. 89

SKOROWIDZ
Andrzej Adamczyk
Skorowidz za 2025 rok ……………………………………………………………………………………………102

Tomasz Moll

Mediacja w postępowaniu administracyjnym – skuteczne remedium czy dysfunkcyjny instrument? Refleksja po ośmiu latach obowiązywania

Streszczenie

Mediacja w postępowaniu administracyjnym (zwana również mediacją administracyjną) stanowi alternatywny sposób rozwiązywania spraw w stosunku do klasycznego, sformalizowanego postępowania administracyjnego. W artykule omówiono instytucję mediacji w postępowaniu administracyjnym, w aspekcie dogmatycznym, prakseologicznym oraz statystycznym. Analizie poddano wybrane zagadnienia dotyczące mediacji, które są kluczowe dla uchwycenia zalet i wad tej alternatywnej metody rozwiązywania sporów.

Piotr Sławicki

Mediacja w postępowaniu egzekucyjnym w administracji – de lege lata i de lege ferenda

Streszczenie

Mediacja stanowi istotny aspekt wzmacniający zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, stąd należy pozytywnie ocenić wprowadzenie przedmiotowej instytucji jako realizującej zasadę polubownego załatwienia sprawy administracyjnej w Kodeksie postępowania administracyjnego. Słuszne jest stosowanie przedmiotowej zasady ogólnej postępowania administracyjnego na etapie postępowania egzekucyjnego. Z uwagi na brak wyraźnej regulacji mediacji w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wątpliwości budzi dopuszczalność zastosowania przedmiotowej metody polubownej na etapie postępowania wykonawczego. Wydaje się, że de lege lata nie budzi wątpliwości, iż zasada polubownego załatwienia sprawy administracyjnej, w szczególności w zakresie dopuszczalności zastosowania mediacji, powinna mieć zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym. Z uwagi na fakt, że w praktyce mediacja nie jest stosowana, postulować należy zmiany normatywne, na podstawie których zostanie ona wprowadzona wprost do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz w przepisach wykonawczych do przedmiotowej ustawy.

Marcelina Machnik, Maciej Szałęga

Roboty budowlane wykonywane w częściach wspólnych budynku a przymiot strony postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę

Streszczenie

W opracowaniu podjęto rozważania dotyczące problematyki ustalenia stron postępowania o pozwolenie na budowę obejmującego części wspólne budynku. W artykule przedstawiono orzecznictwo sądowe w tym zakresie oraz wskazano zagadnienia, które rodzą problemy praktyczne.

Katarzyna Wojewoda-Buraczyńska

Wybrane konsekwencje leasingu automatów do gier w świetle ustawy o grach hazardowych

Streszczenie

Ustawa o grach hazardowych w sposób rygorystyczny reguluje zasady urządzania gier hazardowych iwprowadzaliczne dotkliwe sankcje za naruszenie wynikających z niej norm. Niestety siatka pojęciowa wykorzystana przy definiowaniu pojęć przesądzających o zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy jest w dużej mierze nieprecyzyjna, co w konsekwencji budzi liczne spory interpretacyjne. Brak pewności co do faktycznego zakresu działalności objętej monopolem państwa osłabia zasadę pewności prawa, a obowiązujące przepisy stają się swoistą pułapką dla przedsiębiorców. Artykuł poświęcony jest próbie wskazania prawnofinansowych skutków zawarcia umowy leasingu automatów do gier w świetle ustawy o grach hazardowych, z uwzględnieniem różnych prawnie dopuszczalnych form leasingu. Analiza została przeprowadzona w oparciu o obowiązujące akty prawne, orzecznictwo oraz poglądy przedstawicieli nauki.

Katarzyna Grabarczyk

Zwolnienie z zakazu gromadzenia ścieków na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią. Uwagi na tle orzecznictwa sądów administracyjnych

Streszczenie

Zakaz gromadzenia ścieków na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią stanowi przedmiot sporu między społecznością lokalną a właścicielami nieruchomości. Z jednej strony jest ważnym instrumentem ochrony przeciwpowodziowej, z drugiej – nieuchronnie ogranicza prawo własności jednostki. Orzecznictwo sądów administracyjnych wykazuje istotne rozbieżności co do oceny charakteru regulacji ustawowej, roli organów administracji publicznej w ich stosowaniu oraz dyrektyw postępowania dowodowego. Każe to postawić pytanie o zupełność regulacji ustawowej i poszanowanie słusznego interesu jednostek w jej stosowaniu.

Kamil Majewski

Ustawowe kompetencje Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (GIIF) do kształtowania praktyki w zakresie AML/CFT

Streszczenie

Artykuł stanowi podsumowanie analizy przepisów prawa mających znaczenie dla problematyki AML/CFT oraz zaprezentowanie wniosków dotyczących ustawowych kompetencji Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (GIIF) do kształtowania praktyki w zakresie AML/CFT. Autor określa status prawny i charakter działalności publikacyjnej GIIF (w szczególności komunikatów wydanych w latach 2019–2025), a także jej znaczenie dla praktyki w zakresie AML/CFT oraz wskazuje, że polski system AML/CFT potrzebuje aktów o charakterze soft law (rekomendacje) wydawanych przez GIIF, jako narzędzia istotnie wzmacniającego środki przysługujące GIIF do skutecznego wykonywania przezeń zadań i cały system AML/CFT.

Mariusz Oleś

O praworządności i formule stania na jej straży przez prokuraturę

Streszczenie

Artykuł odnosi się do sposobu rozumienia praworządności oraz ustawowej formuły prawnej „stania na straży praworządności” określającej jeden spośród dwóch podstawowych zadań polskiej prokuratury. Zadanie, o którym mowa, sięga swymi korzeniami do nowej roli powojennej prokuratury w Polsce i tzw. krajach demokracji ludowej. Współczesne rozumienie obowiązku strzeżenia praworządności wymaga jednak redefinicji na tle koncepcji praworządności w ramach demokratycznego państwa prawnego, również z uwzględnieniem międzynarodowego dorobku prawnego dotyczącego praworządności (państwa prawnego, rządów prawa) oraz z uwzględnieniem roli prokuratury poza obszarem wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych, w świetle standardów międzynarodowych.

Katarzyna Szlachetko

Zarządzenie zastępcze wojewody w sprawie planu miejscowego – krytyczna analiza regulacji na tle zasad sprawowania nadzoru nad samorządem terytorialnym

Streszczenie

Zarządzenie zastępcze wojewody w sprawie planu miejscowego nie stanowi novum w systemie środków nadzoru nad samodzielnością planistyczną gminy. Pretekstem do jego szczegółowej analizy są zmiany regulacji stanowiące konsekwencję tzw. reformy prawa planowania przestrzennego z 2023 r. Chociaż niezmiennie celem ingerencji nadzorczej wojewody jest zabezpieczenie realizacji ponadlokalnych inwestycji celu publicznego, to zmiana przesłanki wszczęcia postępowania nadzorczego, która obecnie dotyczy ustaleń planu ogólnego, w znacznym stopniu wpływa na ocenę regulacji zarządzenia zastępczego z punktu widzenia zasad sprawowania nadzoru nad samorządem terytorialnym.