Spis treści

KOMUNIKOWANIE POTRZEB W SPOŁECZEŃSTWIE OBYWATELSKIM
Marlena Kondrat, Aleksandra Chmielewska
Między kontrolą polityczną a cyfrową transformacją. Stan i perspektywy tureckiego rynku medialnego Str. 7
Andrzej Adamczyk
Local Self-Government in Turkey Str. 20
Mariusz Krzysztofek
Aspekty ochrony dzieci przed dostępem do treści szkodliwych w Internecie na przykładzie ustaw Chin, Stanów Zjednoczonych i Australii Str. 30
Jarosław Czerw, Joanna Wyporska-Frankiewicz
AI w administracji – wybrane zagadnienia etyczne w perspektywie polityki prawa Str. 45

ANALIZA INSTYTUCJONALNA
Jakub Rzymowski
Ustawa o ochronie sygnalistów jako regulacja pozorna Str. 53

PRAWO PROCESOWE
Zbigniew R. Kmiecik, Magdalena Kotulska-Kmiecik
Prawdopodobieństwo faktu a możliwość przyjęcia go za podstawę czynności procesowej w postępowaniu administracyjnym Str. 61
Joanna Wegner
Prawo do rzetelnego procesu a aktualność regulacji postępowania przed sądami administracyjnymi Str. 75
Błażej Kwiatek
Dokonanie czynności prawnej na gruncie prawa administracyjnego na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej i jego doręczenie po 1.01.2025 r. Str. 89

PRAWO FINANSOWE
Krystian Wasilewski
Komisja Nadzoru Finansowego – między nadzorem a ściganiem. Czy powinna uzyskać uprawnienia oskarżyciela publicznego? Str. 102

RECENZJE
Andrzej Gomułowicz
Wojciech Jakimowicz, Podstawy prawa administracyjnego. Wykłady dla znudzonych, Wolters Kluwer, Warszawa 2025, ss. 583 Str. 116

STRESZCZENIA

Andrzej Adamczyk

Local self-government in Turkey

The aim of the paper is providing a general view of Turkish local self-government system as regulated by statutes from 2004 and 2005 (the Metropolitan Municipality Law No. 5216 of 2004, the Special Provincial Administration Law No. 5302 of 2005 and the Municipality Law No. 5393 of 2005). In this context, a background section dealing with fundamental principles concerning Turkish administration forms introduction to the main theme of the paper which is organization of a decentralized administration as reshaped by the Law no. 6360 on the Establishment of Fourteen Metropolitan Municipalities and Twenty-Seven Districts and Amendments at Certain Law and Decree.

Jarosław Czerw, Joanna Wyporska-Frankiewicz

AI w administracji – wybrane zagadnienia etyczne w perspektywie polityki prawa

Coraz szersze wykorzystywanie AI w administracji, w tym przyszłe perspektywy jej wykorzystywania, rodzi konieczność uwzględniania zasad etycznych w procesie tworzenia i wykorzystywaniu systemów AI. Jak bowiem stwierdzono w opracowaniu niezależnej Grupy ekspertów wysokiego szczebla ds. sztucznej inteligencji pt. „Wytyczne w zakresie etyki dotyczące godnej zaufania sztucznej inteligencji”: warunkiem wstępnym skutecznego opracowywania, wdrażania i korzystania z systemów sztucznej inteligencji przez jednostki i społeczeństwa jest wiarygodność sztucznej inteligencji. Stosowanie niewiarygodnych systemów sztucznej inteligencji może wywoływać niezamierzone negatywne skutki, nawet przy korzystaniu z tych systemów w dobrej wierze. Wiarygodność sztucznej inteligencji zapewnia godna zaufania sztuczna inteligencja, a więc taka, która posiada trzy cechy: 1) jest zgodna z prawem, tj. przestrzega wszystkich obowiązujących przepisów ustawowych i wykonawczych; 2) jest etyczna, zapewnia zgodność z zasadami i wartościami etycznymi, oraz 3) jest solidna zarówno z technicznego, jak i ze społecznego punktu widzenia.

Zbigniew R. Kmiecik, Magdalena Kotulska-Kmiecik

Prawdopodobieństwo faktu a możliwość przyjęcia go za podstawę czynności procesowej w postępowaniu administracyjnym

Stopień przekonania organu administracji publicznej o istnieniu faktu, który stanowi ustawową przesłankę podjęcia przez organ określonego działania albo uznania określonego skutku prawnego, nie zawsze musi być bliski pewności. Zależy to od rodzaju działania lub skutku prawnego i odpowiadających im metod stwierdzania warunkujących je okoliczności faktycznych (dowodzenie, uprawdopodobnienie i stwierdzenie prawdopodobieństwa, domniemanie, fikcja prawna, konstatacja, zakomunikowanie stronom). Dla podjęcia niektórych działań wystarczy subiektywne wrażenie, że bardziej prawdopodobne jest zaistnienie faktu stanowiącego przesłankę podjęcia działania niż jego niezaistnienie. W wyjątkowych przypadkach prawdopodobieństwo zaistnienia faktu, z którym ustawa wiąże skutek prawny, wynosi 0, a mimo to skutek ten następuje.

Marlena Kondrat, Aleksandra Chmielewska

Między kontrolą polityczną a cyfrową transformacją. Stan i perspektywy tureckiego rynku medialnego

Artykuł bada rozwój tureckiego rynku medialnego w kontekście kontroli politycznej i cyfrowej transformacji. Skupia się na strukturze rynku, roli państwa oraz kierunkach rzeczonej transformacji. Autorki wykorzystują podejście politycznej ekonomii mediów, aby prześledzić, w jaki sposób czynniki polityczne i ekonomiczne wpływają na funkcjonowanie tureckiego systemu medialnego. Wyniki analiz danych zastanych wskazują na kryzys zaufania do mediów, erozję wolności i marginalizację niezależnych aktorów, a cyfryzacja nie prowadzi do demokratyzacji dostępu do informacji. Przyszłość mediów zależy od przezwyciężenia zależności od polityki.

Mariusz Krzysztofek

Aspekty ochrony dzieci przed dostępem do treści szkodliwych w Internecie na przykładzie ustaw Chin, Stanów Zjednoczonych i Australii

Tematem artykułu jest ochrona dzieci przed szkodliwymi treściami w Internecie na przykładzie ustaw Chin, Stanów Zjednoczonych i Australii. Ustawodawcy postawili akcenty na różnych aspektach tej ochrony (co nie wyklucza innych): w Chinach – zapobieganiu uzależnieniu dzieci od gier komputerowych; w Stanach Zjednoczonych – przeciwdziałaniu komercjalizacji danych osobowych dzieci i ochronie dzieci przed pornografią; w Australii – zakazie zakładania kont przez dzieci w mediach społecznościowych.

Błażej Kwiatek

Dokonanie czynności prawnej na gruncie prawa administracyjnego na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej i jego doręczenie po 1.01.2025 r.

Publikacja skupia się na omówieniu zasad dokonania czynności prawnej na piśmie i jego doręczeniu po 1.01.2025 r. Podmioty publiczne obowiązuje hierarchia doręczeń z pierwszeństwem doręczenia elektronicznego, co powinno przełożyć się co do zasady na podejmowanie czynności na pismach utrwalanych w postaci elektronicznej. Natomiast podmioty niepubliczne mogą realizować czynności na pismach utrwalonych w postaci papierowej albo elektronicznej oraz wnosić (doręczać) je w wybrany przez siebie sposób przewidziany w prawie. Przedstawione zmiany sprawią, że elektroniczne załatwianie spraw administracyjnych stanie się powszechniejsze.

Jakub Rzymowski

Ustawa o ochronie sygnalistów jako regulacja pozorna

Publikacja dotyczy ustawy o ochronie sygnalistów. Jej celem jest wskazanie, jak bardzo pozorne są regulacje zawarte w przedmiotowym akcie prawnym. W artykule opisano kilka kluczowych elementów ustawy i wskazano, że w istocie są one swoją własną karykaturą. Ustawa nie chroni sygnalistów, lecz ich oszukuje.

Krystian Wasilewski

Komisja Nadzoru Finansowego – między nadzorem a ściganiem. Czy powinna uzyskać uprawnienia oskarżyciela publicznego?

Artykuł podejmuje analizę statusu Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) w polskim systemie prawnym, ze szczególnym uwzględnieniem jej funkcji nadzorczych oraz quasi-śledczych. Przedmiotem badania jest ocena, czy obecny model działalności KNF umożliwia skuteczne reagowanie na przypadki naruszeń prawa na rynku finansowym oraz czy zasadne byłoby rozszerzenie jej roli w tym zakresie.

Opracowanie skupia się na badaniu aktów regulujących działalność KNF, zwłaszcza w odniesieniu do postępowania wyjaśniającego jako kluczowego narzędzia w procesie identyfikacji potencjalnych naruszeń. Analiza uwzględnia także teoretyczne i praktyczne aspekty skuteczności działań KNF w kontekście ochrony rynku finansowego.

Rozważania de lege ferenda mają na celu zapoczątkowanie dyskusji na temat potrzeby ewentualnych zmian w systemie nadzoru nad rynkiem finansowym i dostosowania jego mechanizmów do współczesnych wyzwań.

Joanna Wegner

Prawo do rzetelnego procesu a aktualność regulacji postępowania przed sądami administracyjnymi

W artykule zwrócono uwagę na problem braku aktualności regulacji procesowej dotyczącej sądów administracyjnych. Autorka podkreśla, że przyjęcie przez twórców Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi za wzór unormowań postępowania cywilnego, mimo niekwestionowanych zalet okazało się także pewnym ograniczeniem. Przede wszystkim zabieg ten zablokował wypracowanie autonomicznych, właściwych sądowej kontroli rozwiązań proceduralnych i – tym samym – rozwój prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zaobserwowana niedostateczna aktywność ustawodawcy spotęgowała problemy wiążące się ze stosowaniem nie w pełni przystającej do charakteru orzekania o legalności działalności administracji regulacji. W artykule postuluje się dokonanie pilnej, gruntownej reformy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wskazuje przykłady nieaktualnych czy nieadekwatnych do funkcjonowania sądu administracyjnego unormowań.