Spis treści

STRESZCZENIA

Małgorzata Biszczanik

Uprawnienie do dalszego stosowania taryfy dotychczasowej. Glosa częściowo krytyczna do wyroku Sądu Najwyższego z 5.05.2021 r., I NSKP 5/21

Przedmiotem glosowanego wyroku jest kwestia prawnego rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego dokonanego podczas rozpatrywania skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Sąd Najwyższy dokonał analizy prawnej możliwości kontynuacji działalności gospodarczej przez przedsiębiorstwo energetyczne w przypadku odmowy zatwierdzenia nowej taryfy przez Prezesa URE z uwagi na konieczność obniżenia cen i stawek opłat poniżej cen i stawek opłat zawartych w dotychczasowej taryfie wynikających z udokumentowanych i opisanych zmian warunków wykonywania przez przedsiębiorstwo energetyczne działalności gospodarczej. Sąd Najwyższy wskazał na konieczność zaprzestania stosowania taryfy dotychczasowej oraz możliwość nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Głównym zagadnieniem glosy jest konieczność jednolitej interpretacji językowej, funkcjonalnej i systemowej dotyczącej zastosowania dotychczasowej taryfy w sytuacji, w której wykładnia literalna przepisu wywołuje istotne spory prawne dotyczące kontynuacji działalności gospodarczej o charakterze energetycznym. W konsekwencji może to skutkować upadłością lub niewypłacalnością spółki.

Tomasz Góra

Prawo do bycia wysłuchanym w postępowaniu administracyjnym

Prawo do bycia wysłuchanym, określone w art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, jest fundamentalną zasadą postępowania administracyjnego w Polsce, gwarantującą stronom czynny udział w postępowaniu. Artykuł analizuje podstawy prawne tej zasady, jej znaczenie w teorii oraz praktyce, a także konsekwencje naruszeń. Wskazuje, że formalistyczne podejście organów administracyjnych, brak precyzyjnych wezwań czy krótkie terminy ograniczają skuteczność ochrony praw jednostki. Na podstawie przykładów z literatury i orzecznictwa zaproponowano środki usprawniające stosowanie art. 10 k.p.a., w tym wydłużenie terminów, precyzyjne uzasadnianie wezwań oraz rozwój narzędzi cyfrowych. Artykuł podkreśla znaczenie tej zasady dla sprawiedliwości proceduralnej i budowania zaufania do administracji.

Dawid Gregorczyk

Rozstrzyganie o braku interesu prawnego odwołującego się w postępowaniu administracyjnym

Odwołanie podmiotu niebędącego stroną postępowania powinno skutkować stwierdzeniem jego niedopuszczalności postanowieniem z art. 134 k.p.a. na wstępnym etapie postępowania. Jeżeli jednak rozstrzygnięcie tej kwestii będzie wymagało przeprowadzenia czynności dowodowych, zwłaszcza w zakresie pokrywającym się z merytorycznym rozpatrzeniem sprawy, to możliwe jest także wydanie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego. Nie wyklucza to jednak możliwości wydania postanowienia z art. 134 k.p.a., gdyż można je wydać na każdym etapie postępowania. Istotna jest więc nie forma orzeczenia, lecz to, czy organ odwoławczy prawidłowo stwierdził brak interesu prawnego oraz czy dokonał tego zgodnie z zasadami postępowania, w szczególności z zasadą prawdy obiektywnej i czynnego udziału strony. Jeżeli odwołującemu zapewniono wynikające z nich gwarancje procesowe, to sąd administracyjny nie powinien uwzględniać skargi z powodu błędu co do formy rozstrzygnięcia. Wada taka nie ma bowiem „wpływu na wynik sprawy” w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Paulina Łazutka-Gawęda, Jarosław Stasiak

Sprawozdanie: Ogólnopolskie Sympozjum Naukowe „Rejestracja stanu prawnego nieruchomości. Ludzie – Instytucje – Problemy” Piotrków Trybunalski, 8 marca 2025 r.

W dniu 8.03.2025 r. odbyło się w Akademii Piotrkowskiej w Piotrkowie Trybunalskim Ogólnopolskie Sympozjum Naukowe „Rejestracja stanu prawnego nieruchomości. Ludzie – Instytucje – Problemy”. Wydarzenie naukowe zostało zorganizowane przez Zakład Administracyjno-Prawny oraz Koło Naukowe Prawa Zatrudnienia Wydziału Humanistyczno-Administracyjnego Akademii Piotrkowskiej. Sympozjum zgromadziło licznych ekspertów prawa nieruchomości, przedstawicieli prawa administracyjnego i cywilnego oraz praktyków. W wydarzeniu uczestniczyło ponad 100 osób, w tym przedstawiciele czołowych uczelni w Polsce, sędziowie, referendarze sądowi, radcowie prawni, aplikanci radcowscy oraz notariusze.

Artur K. Modrzejewski

Podział spółki prowadzącej instalację komunalną a aktualizacja danych na liście instalacji komunalnych

Celem artykułu jest odpowiedź na kilka pytań. Po pierwsze: czy po dokonaniu podziału spółki prowadzącej instalację komunalną instalacja prowadzona przez nową spółkę będzie w dalszym ciągu instalacją komunalną pomimo braku aktualizacji danych prowadzącego instalację na liście instalacji komunalnych? Po drugie zaś: czy nie ma przeszkód prawnych do przekazywania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych do instalacji nowej spółki po dokonaniu podziału, ale przed aktualizacją danych prowadzącego instalację na liście instalacji komunalnych?

W zakresie teoretycznoprawnym w artykule wprowadzono rozróżnienie pomiędzy aktualizacją danych znajdujących się na liście instalacji komunalnych a dokonaniem wpisu na tą listę.

Jakub Robel

Zarządzanie azylem w Unii Europejskiej a konstytucje państw członkowskich

Artykuł ma na celu przybliżenie mechanizmów zarządzania azylem na poziomie Unii Europejskiej oraz analizę, w jaki sposób konstytucje państw członkowskich wpływają na wdrażanie i funkcjonowanie wspólnej polityki azylowej. Przeanalizowane zostały kluczowe unijne standardy w tym zakresie oraz ich implementacja w krajowych porządkach prawnych. Szczególna uwaga poświęcona została przypadkom, w których przepisy krajowe stają w sprzeczności z unijnymi regulacjami, a także wyzwaniom, przed jakimi stają państwa członkowskie w kontekście zgodności swoich konstytucji ze zobowiązaniami wynikającymi z członkostwa w Unii Europejskiej.

Beata Rogowska, Bartosz Żmuda

Dylematy związane z zapewnieniem skuteczności realizacji obowiązku wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych

Egzekucja szczepień obowiązkowych mieści się kategorii ważnych dylematów społecznych i prawnych zarówno w Polsce, jak i w Europie Zachodniej. Stanowi to zagadnienie znajdujące swój wyraz na styku wielu gałęzi prawa: konstytucyjnego, medycznego, administracyjnego oraz karnego. Celem artykułu jest ukazanie dylematów związanych z wykonaniem obowiązku szczepień oraz egzekucji administracyjnej szczepień obowiązkowych w Polsce.

Dawid Stadniczeńko

Granica państwowa jako emanacja prawa publicznego

Autor porusza temat granic państwowych jako kluczowego elementu prawa publicznego, analizuje ich rolę, funkcje i znaczenie w kontekście współczesnych wyzwań międzynarodowych. Granice państwowe pełnią fundamentalne funkcje delimitacyjne, ochronne i kontrolne, wyznaczając zasięg suwerenności państwa, zapewniając integralność terytorialną oraz kontrolując przepływ osób i towarów. Integrują one społeczeństwa, chronią porządek publiczny i regulują przepływ ludności oraz dóbr. W kontekście globalizacji stają się miejscem konfrontacji różnych kultur i interesów, ewoluując wraz z geopolitycznymi zmianami i procesami integracyjnymi. Autor podkreśla, że państwo, aby istnieć i odgrywać swoją rolę, musi dostosowywać swoje granice do zmieniających się wyzwań, takich jak migracje, co wymaga odpowiednich działań administracyjnych i prawnych. Granice stanowią emanację efektywności prawa i organów państwowych, będąc elementem suwerenności oraz tożsamości narodowej. Autor wskazuje na konieczność jasnego i precyzyjnego uregulowania kwestii granic w prawie krajowym i międzynarodowym, co jest istotne dla utrzymania suwerenności i bezpieczeństwa państwowego.

Magdalena Taraszkiewicz-Tyszka, Krzysztof Sychowicz

„Rażąco niska cena” a dyscyplina finansów publicznych

Celem zamówień publicznych jest racjonalne i celowe wydatkowanie środków publicznych, a więc środków pozostających w dyspozycji państwa, jednostek samorządu terytorialnego bądź innych podmiotów, którym środki te zostały przekazane. Zainteresowanie rynkiem zamówień publicznych z każdym rokiem się zwiększa. W 2023 r. udzielono ok. 157 tys. zamówień o wartości blisko 280 mld zł, co stanowiło wzrost o niemal 10% w stosunku do roku 2022 r., w którym udzielono blisko 144 tys. zamówień o wartości ok. 274 mld zł. Pewność uzyskania wynagrodzenia z tytułu prawidłowo wykonanej umowy w sprawie zamówienia publicznego stanowi o ich atrakcyjności, przez co wpływa także na zwiększoną konkurencyjność na rynku zamówień publicznych, powodując niejednokrotnie zaniżenie cen usług, dostaw lub robót budowlanych w składanych ofertach. Celem opracowania jest udzielenie odpowiedzi na pytanie: czy wybór oferty z „rażąco niską ceną” może skutkować odpowiedzialnością za naruszenie dyscypliny finansów publicznych po stronie zamawiającego?